ශ්‍රී ලංකාවට ඇති අවස්ථා පිළිබඳ විශ්වවිද්‍යාල සිසුන්ගේ අවබෝධය පුළුල් කළ BRISL සම්මන්ත්‍රණය

BRISL සංවිධානය කළ දෙදින සම්මන්ත්‍රණයකදී විශ්වවිද්‍යාල සිසුන් 25 දෙනෙක් තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම, චීන ආයෝජන, තාක්ෂණය සහ ශ්‍රී ලංකාවේ තිරසර සංවර්ධන අවස්ථා පිළිබඳව අධ්‍යයනය කළහ.

ශ්‍රී ලංකාවට ඇති අවස්ථා පිළිබඳ විශ්වවිද්‍යාල සිසුන්ගේ අවබෝධය පුළුල් කළ BRISL සම්මන්ත්‍රණය

දෙදින වැඩසටහනට විශ්වවිද්‍යාල සිසුන් 25 දෙනෙක් එක්වෙති; ආර්ථිකය, රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සබඳතා, ආයෝජන, තාක්ෂණය සහ තිරසර සංවර්ධනය පිළිබඳ විශේෂඥ සාකච්ඡා

කොළඹ, 2026 ඔක්තෝබර් 23: චීනයේ තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම (Belt and Road Initiative – BRI) සහ ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික සංවර්ධනය සඳහා එම වැඩපිළිවෙළෙන් උදාකරගත හැකි අවස්ථා පිළිබඳ විශ්වවිද්‍යාල සිසුන්ගේ අවබෝධය පුළුල් කිරීමේ අරමුණින් දෙදින සම්මන්ත්‍රණයක් කොළඹදී පැවැත්විණි.

ශ්‍රී ලංකාවේ චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවේ තානාපති කාර්යාලයේ සහාය ඇතිව Belt and Road Initiative Sri Lanka (BRISL) සංවිධානය විසින් ඔක්තෝබර් 19 සහ 20 යන දිනවල මෙම සම්මන්ත්‍රණය සංවිධානය කරන ලදී.

“ශ්‍රී ලංකාව සහ තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම: තිරසර සංවර්ධනය සඳහා සහයෝගීතාව ගොඩනැගීම” යන තේමාව යටතේ පැවැති මෙම වැඩසටහනට විශ්වවිද්‍යාල සිසුන්, ආචාර්යවරුන්, රාජ්‍යතාන්ත්‍රික නිලධාරීන් සහ කර්මාන්ත ක්ෂේත්‍රයේ වෘත්තිකයෝ සහභාගී වූහ. ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාව සහ සංවර්ධන අවස්ථා පිළිබඳව සාක්ෂි හා කරුණු මත පදනම් වූ අවබෝධයක් ප්‍රවර්ධනය කිරීම මෙහි අරමුණ විය.

අමාරි කොළඹ හෝටලයේ පැවැති අධ්‍යයන සැසිවලට අමතරව Huawei, Port City Colombo සහ Colombo International Container Terminals (CICT) ආයතන වෙත අධ්‍යාපනික චාරිකා ද සංවිධානය කර තිබිණි.

කොළඹ විශ්වවිද්‍යාලය, ශ්‍රී ජයවර්ධනපුර විශ්වවිද්‍යාලය සහ කැලණිය විශ්වවිද්‍යාලය නියෝජනය කරමින් උපාධි අපේක්ෂකයෝ 25 දෙනෙක් මෙම වැඩසටහනට එක්වූහ. ආර්ථික විද්‍යාව, ව්‍යාපාර ආර්ථික විද්‍යාව, ජාත්‍යන්තර සබඳතා සහ ජාත්‍යන්තර අධ්‍යයන යන විෂය ක්ෂේත්‍රවල සිසුන්ට මූල්‍යකරණය, රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සබඳතා, භූදේශපාලනය, ආයෝජන, තාක්ෂණය සහ තිරසර සංවර්ධනය පිළිබඳ විශේෂඥ අදහස් විමසා බැලීමට මෙහිදී අවස්ථාව සැලසිණි.

සහභාගිවන්නන් පිළිගනිමින් BRISL අධ්‍යක්ෂ මායා මජුරේරන් මහතා, තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනයට පමණක් සීමා කර නොබලා, වෙළෙඳාම, ආයෝජන, රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සබඳතා, තාක්ෂණය සහ ආර්ථික සංවර්ධනය යන පුළුල් ක්ෂේත්‍ර ඔස්සේ ද එය විමසා බලන ලෙස සිසුන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය.

ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාව ශ්‍රී ලංකාවේ ජාතික ප්‍රමුඛතාවලට අනුකූල විය යුතු අතර, එමඟින් මෙරට ජනතාවට සැබෑ ප්‍රතිලාභ ලැබිය යුතු බව ද ඔහු අවධාරණය කළේය.

ප්‍රශ්න ඇසීමට, සාක්ෂි හා කරුණු විමසා බැලීමට සහ වෙනස් අදහස්වලට ගරු කරමින් සංවාදයේ නිරත වීමට ද ඔහු සිසුන් දිරිමත් කළේය. විවිධ විශ්වවිද්‍යාල සහ අධ්‍යයන ක්ෂේත්‍ර නියෝජනය කළ සිසුන් අතර සබඳතා ගොඩනැගීමටත්, මෙම මුලපිරීම හා සම්බන්ධ අවස්ථා සහ අභියෝග පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීමටත් සම්මන්ත්‍රණය වේදිකාවක් විය.

මූල්‍යකරණය, රාජ්‍යතාන්ත්‍රික සබඳතා සහ උපායමාර්ගික ස්වාධීනත්වය

සම්මන්ත්‍රණයේ පළමු දිනය ආරම්භ වූයේ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවර්ධන වැඩසටහනේ (UNDP) ආර්ථික විද්‍යාඥ ආචාර්ය වාගීෂා ගුණසේකර මහත්මියගේ දේශනයෙනි. නව්‍ය මූල්‍යකරණය, ණය ප්‍රතිව්‍යුහගතකරණය සහ උපායමාර්ගික ස්වාධීනත්වය පිළිබඳව ඇය එහිදී කරුණු පැහැදිලි කළාය.

රටක මූල්‍යකරණ තීරණ එහි ස්වාධීන ප්‍රතිපත්තිමය තීරණ ගැනීමේ හැකියාවට බලපාන ආකාරය ඇය පෙන්වා දුන්නාය. ණය කොන්දේසි, ආයතනික ධාරිතාව සහ පිරිවැය හා ප්‍රතිලාභ බෙදී යන ආකාරය පිළිබඳව ද අවධානය යොමු කෙරිණි.

මූල්‍ය පහසුකම් සපයන්නේ කවුරුන්ද, ඒ හා සම්බන්ධ අවදානම් දරන්නේ කවුරුන්ද සහ ආයෝජන මඟින් ශ්‍රී ලංකාවේ අනාගත සංවර්ධන විකල්ප පුළුල් වන්නේද යන්න විමසා බලන ලෙස සිසුන් දිරිමත් කෙරිණි. සුදුසු මූල්‍ය ප්‍රභවයන් හොඳින් සකස් කළ සංවර්ධන ව්‍යාපෘති සමඟ ගැළපීමේ වැදගත්කම ද සාකච්ඡාවට ලක්විය.

ආචාර්ය ජෝර්ජ් අයි. එච්. කුක් මහතා, චීනයේ විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ පරිණාමය සහ ශ්‍රී ලංකා–චීන සබඳතාවල ඉතිහාසය ඇසුරින් තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම පිළිබඳ ඓතිහාසික හා රාජ්‍යතාන්ත්‍රික විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කළේය. දෙරට අතර සබඳතාවල වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් වන රබර්–සහල් ගිවිසුම ඇතුළු සිදුවීම් ද ඔහු විස්තර කළේය.

ඉන්දියානු සාගර කලාපයේ භූදේශපාලනික තරගකාරීත්වය මධ්‍යයේ ශ්‍රී ලංකාවේ උපායමාර්ගික ස්වාධීනත්වය පිළිබඳව අද්මිරාල් (මහාචාර්ය) ජයනාත් කොළඹගේ මහතා අදහස් දැක්වීය. ශ්‍රී ලංකාවේ සමුද්‍රීය පිහිටීම, ආරක්ෂිත වෙළෙඳ මාර්ගවල වැදගත්කම සහ ස්වාධීන තීරණ ගැනීමේ හැකියාව ආරක්ෂා කරගනිමින් ජාත්‍යන්තර සබඳතා ඵලදායී ලෙස පවත්වාගෙන යාමේ අවශ්‍යතාව ඔහු අවධාරණය කළේය.

BRI හි ආර්ථික අවස්ථා සහ අභියෝග පිළිබඳ විමසා බැලීම

දෙවන දිනයේදී මහාචාර්ය සිරිමල් අබේරත්න මහතා “සිරස්තලවලින් ඔබ්බට: ශ්‍රී ලංකාව සඳහා BRI හි ආර්ථික විද්‍යාව” යන මාතෘකාව යටතේ දේශනයක් පැවැත්වීය.

කොළඹ වරායේ යෝජිතව තිබූ ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 392ක South Asia Commercial and Logistics Hub (SACLH) ව්‍යාපෘතියෙන් China Merchants Port Holdings (CMPort) සමාගම ඉවත් වීම පිළිබඳව ඔහු මුලින්ම අවධානය යොමු කළේය.

එය අහිමි වූ ආයෝජන අවස්ථාවක් ලෙස විස්තර කළ ඔහු, ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාව සැබෑ ආර්ථික ප්‍රතිලාභ බවට පරිවර්තනය කිරීම සඳහා ආයෝජන හිතකාමී පරිසරයක් ගොඩනැගීමේ වැදගත්කම අවධාරණය කළේය.

ශ්‍රී ලංකාවේ හිටපු විදේශ ලේකම්වරයකු සහ චීනයේ හිටපු ශ්‍රී ලංකා තානාපතිවරයකු වන ආචාර්ය පාලිත ටී. බී. කොහොන මහතා, ශ්‍රී ලංකා–චීන සබඳතාවල අනාගතය පිළිබඳව රාජ්‍යතාන්ත්‍රික හා නීතිමය දෘෂ්ටිකෝණයකින් අදහස් දැක්වීය.

තම රාජ්‍යතාන්ත්‍රික අත්දැකීම් ඇසුරින් වෙළෙඳාම, ආයෝජන සහ තාක්ෂණය යන ක්ෂේත්‍රවල සහයෝගීතාව ශක්තිමත් කිරීමේ අවස්ථා ඔහු විමසා බැලීය.

ඩිජිටල් තාක්ෂණය, කෘත්‍රිම බුද්ධිය සහ හරිත බලශක්තිය යන ක්ෂේත්‍රවල චීනය ලබා ඇති ප්‍රගතිය පෙන්වා දුන් ඔහු, එම ප්‍රගතියෙන් ප්‍රතිලාභ ලබාගැනීම සඳහා ශ්‍රී ලංකාව උපායමාර්ගිකව කටයුතු කළ යුතු බව පැවසීය. ද්විපාර්ශ්වික සහයෝගීතාව ප්‍රායෝගික සංවර්ධන අවස්ථා බවට පත් කිරීමට දැනුවත් ප්‍රවේශයක් සහ ඵලදායී සාකච්ඡා අත්‍යවශ්‍ය බව ද ඔහු අවධාරණය කළේය.

ඉන් අනතුරුව BRISL අධ්‍යක්ෂ මායා මජුරේරන් මහතා “උසස් තත්ත්වයේ BRI සහ ශ්‍රී ලංකාව: තිරසර සංවර්ධනය සඳහා නව මංපෙත් විවර කිරීම” යන මාතෘකාව යටතේ දේශනයක් පැවැත්වීය.

ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාව ජාතික අවශ්‍යතා සමඟ ගළපා ගැනීමත්, ආයෝජන තුළින් දිගුකාලීන ආර්ථික හා සමාජීය වටිනාකමක් නිර්මාණය කිරීමත් එහිදී අවධාරණය කෙරිණි.

මූල්‍ය තිරසරභාවය, විනිවිදභාවයෙන් යුත් ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලීන්, පාරිසරික ආරක්ෂාව, ප්‍රජා උපදේශනය සහ විශ්වාසදායක නඩත්තු කටයුතු සංවර්ධන ව්‍යාපෘතිවලදී සැලකිල්ලට ගත යුතු ප්‍රධාන කරුණු ලෙස ඔහු පෙන්වා දුන්නේය.

සහයෝගීතාව යටිතල පහසුකම්වලට පමණක් සීමා නොවිය යුතු බව සඳහන් කළ ඔහු, කුසලතා සංවර්ධනය, තාක්ෂණ හුවමාරුව, දේශීය සැපයුම්කරුවන්ට අවස්ථා සැලසීම සහ අපනයන වෙළෙඳපොළ වෙත ප්‍රවේශය වැඩිදියුණු කිරීම ද ඊට ඇතුළත් විය යුතු බව පැවසීය.

ප්‍රායෝගික ඉදිරි මාර්ගයක් ඉදිරිපත් කරමින්, හොඳින් සකස් කළ ව්‍යාපෘති, යටිතල පහසුකම් හා නිෂ්පාදන ආර්ථික අංශ අතර ශක්තිමත් සබඳතා සහ ආර්ථික හා සමාජීය බලපෑම් මැනීමේ ක්‍රමවේදවල අවශ්‍යතාව ඔහු අවධාරණය කළේය.

යටිතල පහසුකම් ආයෝජන ඇගයීමේදී ජනතාවට, ව්‍යාපාරවලට සහ අනාගත පරපුරට එමඟින් නිර්මාණය වන දිගුකාලීන වටිනාකම සැලකිල්ලට ගත යුතු බව ඔහුගේ දේශනයේ මූලික පණිවුඩය විය.

ප්‍රශ්නෝත්තර සාකච්ඡා සහ අධ්‍යාපනික චාරිකා

සෑම දේශනයකටම පසුව ප්‍රශ්නෝත්තර සැසි පැවැත්විණි. එමඟින් සිසුන්ට කරුණු පැහැදිලි කරගැනීමටත්, දේශකයන් විසින් මතු කරන ලද ගැටලු ගැඹුරින් විමසා බැලීමටත් අවස්ථාව සැලසිණි.

BRISL අධ්‍යක්ෂ යසිරු රණරාජා මහතා මෙම සාකච්ඡා මෙහෙයවමින් සිසුන්ට තම අදහස් ඉදිරිපත් කිරීමට සහ සක්‍රීයව සහභාගී වීමට අවස්ථාව සලසා දුන්නේය. BRISL හි චමෝදි බොරලැස්ස මහත්මිය ද එක් සැසියක් මෙහෙයවූවාය.

වැඩසටහනේ ප්‍රධාන අංගයක් වූ අධ්‍යාපනික චාරිකා මඟින් අධ්‍යයන සාකච්ඡා තාක්ෂණය, ආයෝජන සහ යටිතල පහසුකම් සංවර්ධනය පිළිබඳ ප්‍රායෝගික අත්දැකීම් සමඟ සම්බන්ධ කෙරිණි.

Huawei ආයතනයේ සංචාරයේදී ඩිජිටල් යටිතල පහසුකම්, තාක්ෂණික නවෝත්පාදන සහ කුසලතා සංවර්ධනයේ වැදගත්කම පිළිබඳව සිසුන් දැනුවත් කෙරිණි. තාක්ෂණය මත පදනම් වන ආර්ථිකයක් තුළ තරුණ පරපුරට ඇති අවස්ථා ද මෙහිදී අවධානයට ලක්විය.

Port City Colombo සංචාරයේදී නාගරික සංවර්ධනය, ආයෝජන සහ කලාපීය ව්‍යාපාරික හා සේවා මධ්‍යස්ථානයක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාවට වර්ධනය වීමට ඇති හැකියාව පිළිබඳව සිසුන්ට අවබෝධයක් ලබාගැනීමට හැකි විය. නැඟී එන කර්මාන්ත, වෘත්තීය කුසලතා සහ අනාගත රැකියා අවස්ථා පිළිබඳව ද සාකච්ඡා කෙරිණි.

Colombo International Container Terminals (CICT) හිදී බහාලුම් පර්යන්ත මෙහෙයුම් සහ ජාත්‍යන්තර නාවික ජාල තුළ ශ්‍රී ලංකාවේ භූමිකාව පිළිබඳව සිසුන් දැනුවත් කෙරිණි. සමුද්‍රීය සම්බන්ධතා සහ ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳාම සඳහා වරාය යටිතල පහසුකම්, සැපයුම් දාම සේවා සහ තාක්ෂණය ඉටු කරන කාර්යභාරය මෙම සංචාරයෙන් පැහැදිලි විය.

## චීන තානාපති කාර්යාලය ද්විපාර්ශ්වික සහයෝගීතාව සහ අපනයන අවස්ථා අවධාරණය කරයි

සම්මන්ත්‍රණයේ සමාප්ති උත්සවයට ශ්‍රී ලංකාවේ චීන මහජන සමූහාණ්ඩුවේ තානාපති කාර්යාලයේ නියෝජ්‍ය දූත මණ්ඩල ප්‍රධානී ෂු යැන්වෙයි මහතා ඇතුළු තානාපති කාර්යාල නිලධාරීහු සහභාගී වූහ.

එහිදී අදහස් දැක්වූ ෂු යැන්වෙයි මහතා, චීනය සහ ශ්‍රී ලංකාව අතර පවතින දිගුකාලීන මිත්‍රත්වය සහ ද්විපාර්ශ්වික සහයෝගීතාව තවදුරටත් ශක්තිමත් කිරීමේ අවස්ථා පිළිබඳව අවධානය යොමු කළේය.

තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම තුළින් ශ්‍රී ලංකාවට ලබාගත හැකි ප්‍රතිලාභ පැහැදිලි කළ ඔහු, විශේෂයෙන් චීන වෙළෙඳපොළ වෙත ශ්‍රී ලංකාවේ අපනයන පුළුල් කිරීමට ඇති හැකියාව අවධාරණය කළේය.

ඔහුගේ අදහස් දැක්වීම මඟින් සම්බන්ධතාව, ආයෝජන සහ සංවර්ධනය පිළිබඳ පුළුල් සාකච්ඡාවට වෙළෙඳාම කේන්ද්‍ර කරගත් දෘෂ්ටිකෝණයක් ද එක් විය.

සමාප්ති උත්සවයේදී සිසුන් සිය අත්දැකීම් සහ වැඩසටහනෙන් ලබාගත් ප්‍රධාන පාඩම් ද බෙදාගත්හ. විශේෂඥ දේශන සහ අධ්‍යාපනික චාරිකා මඟින් නව තොරතුරු දැනගැනීමට, වැරදි අවබෝධ නිවැරදි කරගැනීමට සහ BRI පිළිබඳ තම අවබෝධය පුළුල් කරගැනීමට හැකි වූ බව ඔවුහු පැවසූහ.

මෙම වැඩසටහන මඟින් තමන් තුළ පැවැති පෙර අදහස් නැවත සලකා බැලීමටත්, ශ්‍රී ලංකාවට අදාළව මෙම මුලපිරීම පිළිබඳ වඩාත් තොරතුරු මත පදනම් වූ දෘෂ්ටිකෝණයක් ගොඩනඟා ගැනීමටත් අවස්ථාව ලැබුණු බව සිසුන්ගේ අදහස්වලින් පැහැදිලි විය.

සම්මන්ත්‍රණයට සාර්ථකව සහභාගී වූ සිසුන්ට ෂු යැන්වෙයි මහතා සහ ආචාර්ය පාලිත ටී. බී. කොහොන මහතා විසින් සහතික පත් ප්‍රදානය කරන ලදී.

වැඩසටහනට ලබාදුන් සහයෝගය වෙනුවෙන් ෂු යැන්වෙයි මහතාට සහ චීන තානාපති කාර්යාලයට BRISL සිය කෘතඥතාව පළ කළේය. දේශකයන්, සහභාගී වූ විශ්වවිද්‍යාල සහ සත්කාරක ආයතනවල දායකත්වය ද එම සංවිධානය අගය කළේය.

සමාප්ති අදහස් දැක්වීමේදී මායා මජුරේරන් මහතා, තමන් ලබාගත් දැනුම සෙසු සිසුන් සමඟ බෙදාගන්නා ලෙසත්, සංවර්ධනය සහ ජාත්‍යන්තර සහයෝගීතාව පිළිබඳව විවෘත හා විමර්ශනාත්මක ආකල්පයකින් තවදුරටත් අධ්‍යයනය කරන ලෙසත් සහභාගිවන්නන්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේය.

ජාත්‍යන්තර සංවර්ධන මුලපිරීම් විවේචනාත්මකව ඇගයීමටත්, ජාත්‍යන්තර හවුල්කාරිත්වයන් තුළින් ශ්‍රී ලංකාවට තිරසර හා සියලු පාර්ශ්ව ඇතුළත් ප්‍රතිලාභ ලබාගත හැකි ආකාරය සොයා බැලීමටත් තරුණ පරපුර සූදානම් කිරීමේ වැදගත්කම මෙම සම්මන්ත්‍රණයෙන් අවධාරණය කෙරිණි.